Discriminatie aanpakken op lokaal niveau

Nieuws - 07 juli 2020

Artikel 1 van de Nederlandse Grondwet luidt: Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan. Alle vormen van discriminatie zijn strafbaar op grond van artikel 137c van het Wetboek van Strafrecht.

Delicten, zoals mishandeling, openbare geweldpleging, belediging, vernieling, brandstichting of doodslag kunnen zwaarder worden bestraft indien er een discriminatoir motief aan ten grondslag ligt. Dit noemt men een zogenaamd codis-feit. Het Openbaar Ministerie behandelde in 2018 83 discriminatie- en 312 codis-feiten (Art 1., Discriminatiecijfers in 2018 – 2019.). Verder geeft 27% van de bevolking aan discriminatie te hebben ervaren (SCP, Ervaren discriminatie in Nederland II, 2020). Zij voelen zich onheus bejegend (naroepen, schelden, spugen, pesten en erger) of ongelijk behandeld in verschillende situaties op basis van bijvoorbeeld huidskleur, achtergrond, religie, gender of seksuele voorkeur. Er wordt vaak geen aangifte gedaan van discriminatie.

We kunnen er niet omheen. Discriminatie is helaas een feit en er zijn tal van voorbeelden te noemen: De Black Lives Matter beweging heeft ook in Nederland veel aanhangers. Er zijn jonge vrouwen die graag een hoofddoek willen dragen, maar dit niet durven uit angst voor negatieve reacties en minder kansen. Sollicitanten van Nederlandse komaf met een geweldsdelict op hun strafblad maken meer kans uitgenodigd te worden voor een sollicitatiegesprek dan sollicitanten met een niet-westerse achternaam zonder strafblad[1]. Discriminatie wordt het meest ervaren op de werkvloer en bij gebruik van collectieve, gemeentelijke voorzieningen[2]. De spanningen die dit in het alledaagse leven met zich meebrengt en de schadelijke effecten op de lange termijn, vragen nu om aandacht op lokaal niveau.

Maar hoe? Uit onderzoek dat wij hebben uitgevoerd naar moslimdiscriminatie in Nederland en hoe dit tegen te gaan, was een van de belangrijkste lessen dat ontmoeting, wederzijds respect en kennisuitwisseling gefaciliteerd kunnen worden om bij te dragen aan een samenleving waarin discriminatie minder voor komt. Daar kunnen wij u als gemeente, onderwijsinstelling of commercieel bedrijf in bijstaan.

Wat kunnen wij precies voor u doen?

Afhankelijk van het doel, kunnen wij u op verschillende manieren bijstaan wat betreft het thema discriminatie:

  1. Onderzoek
    Wij hebben ervaring op het gebied van kwalitatief onderzoek naar ervaren discriminatie. Zo kunnen we bijvoorbeeld focusgroepen organiseren om ervaringen op te halen, mensen met elkaar in contact te brengen of gezamenlijk te zoeken naar oplossingen. Het doel van een focusgroep is om groepsdata op te halen, met aandacht voor de nuanceverschillen van de individuen die meedoen aan het gesprek. Eén van de voordelen van het organiseren van focusgroepen is dat, door de interactie tussen deelnemers, veel en waardevolle informatie op tafel komt. Bij RadarAdvies werken meerdere ervaren gespreksleiders die tijdens een focusgroep een veilige en respectvolle omgeving kunnen creëren waarin deelnemers het gevoel van gelijkwaardigheid wordt geven, er wordt gezorgd voor een evenredige bijdrage van de deelnemers tijdens het gesprek en dat iedere inbreng gerespecteerd wordt. Door focusgroepen te organiseren in zo’n context haal je veel waardevolle informatie op. Respondenten hebben de mogelijkheid op elkaar te reageren en door het werken met diverse werkvormen komt informatie naar boven, dat in een regulier interview niet snel genoemd zou worden.
  2. Netwerk opbouw
    Discriminatie is een sensitief onderwerp dat vraagt om een tactvolle benadering. De adviseurs van Radar zijn bedreven in contact leggen met individuen en het opbouwen van netwerken, opdat lastige thema’s besproken kunnen worden – bijvoorbeeld aan thematafels. RadarAdvies kan de schakel vormen tussen gemeente en doelgroep(en) en kent zelf ook een groot netwerk (bijvoorbeeld binnen diverse islamitische gemeenschappen) waarmee het thema discriminatie besproken kan worden. Hierbij denken wij niet alleen aan de grote gevestigde organisaties, maar betrekken wij juist ook de ‘gewone burger’, die wel last heeft van discriminatie, maar dit niet eerder buiten de eigen sociale kring heeft besproken. Achteraf gezien horen wij vaak terug dat het bespreken van zulke gevoelige problematiek prettig is, omdat men gelijkgestemden treft of omdat er bruggen worden gebouwd tussen verschillende groepen in de Nederlandse samenleving.
  3. Gespreksleider
    Onze kennis van het fenomeen discriminatie in combinatie met onze vaardigheden om verbindingen te leggen tussen verschillende groepen mensen, maakt dat wij u graag bijstaan tijdens bijeenkomsten waarin het onderwerp discriminatie wordt besproken als voorzitter of mediator. We kunnen onze expertise overbrengen op het publiek tijdens een (interactieve) presentatie, of juist fungeren als onafhankelijke mediator als er een incident heeft plaatsgevonden. We hebben ervaring met diverse doelgroepen, van jong tot oud en van Achterhoek tot Randstad.

[1] https://www.vu.nl/nl/nieuws-agenda/nieuws/2017/jul-sep/07-05-etnische-afkomst-belangrijker-dan-strafblad-bij-sollicitaties.aspx

[2] https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2020/04/23/discriminatiecijfers-2019-gepubliceerd-registratie-van-discriminatie-incidenten-neemt-toe