Vertrouwen als sleutel in de aanpak van ondermijning

We zien dat bottom-up initiatieven belangrijk zijn in het tegengaan van verschillende problematieken in de wijk. Initiatiefnemers kennen hun buurt, hun doelgroep en de lokale dynamiek, waardoor ze beter kunnen aansluiten bij wat lokaal speelt. Vertrouwen is hierbij een belangrijke factor. Veel initiatieven investeren al langdurig in relaties met jongeren, ouders of andere doelgroepen. Dit vertrouwen is niet vanzelfsprekend, zeker niet in buurten waar het wantrouwen richting overheid of instituties groot is. Juist doordat initiatieven onafhankelijk opereren en zichtbaar ‘van binnenuit’ komen, weten zij mensen te bereiken die anders buiten beeld blijven.

Uit ons onderzoek komt naar voren dat het versterken van maatschappelijke weerbaarheid geen eenvoudige opgave is. Dé oplossing voor deze problematiek is helaas niet voorhanden. In dit onderzoek richtten we ons op wat de inwoners, burgers, ouders en opvoeders en wijkbewoners preventief kunnen doen en hoe de overheid dit het best kan ondersteunen.

We zien dat deze bottom-up initiatieven maatwerk en vertrouwen kunnen bieden. De context van een wijk, een buurt, een stad en een tijdsperiode hebben grote invloed op de vraag hoe ondermijning te voorkomen en tegen te gaan is. En samenwerking met en draagvlak onder de bevolking is een andere belangrijke factor. Want alleen als er samen met de gemeenschappen en de bewoners gewerkt wordt aan een veiligere buurt, kunnen er stappen vooruit worden gezet.

Kernachtig luidt ons advies op basis van deze verkenning: Zet de beweging in en bouw met overheid en initiatieven aan een coalitie van mensen en partijen die het doel onderschrijven en bijdragen aan het realiseren daarvan. En begin klein, eerst in één wijk en breidt uit naar een volgende wijk nadat er vanuit onderling vertrouwen een stevige basis is ontstaan. Op de lange termijn is het wenselijk als er in Nederland meerdere van dit soort lokaal georganiseerde netwerken bestaan. Netwerken die maatschappelijke initiatieven op verschillende manieren ondersteunen. Bedenk dat bottom-up initiatieven lokaal zijn en dus maatwerk behoeven.: Wat in de ene context goed werkt, werkt misschien minder goed in een andere context. Er is een duidelijke behoefte aan ondersteuning van lokale initiatieven, omdat de huidige aanpak als te veel top-down georganiseerd en repressief wordt ervaren. Door een gefaseerde aanpak, regionaal maatwerk en het benutten van diverse financieringsbronnen kan maatschappelijke weerbaarheid tegen ondermijning structureel worden versterkt en kunnen jongeren beter worden beschermd tegen criminele invloeden.

Download hieronder het rapport Grote ambities, klein beginnen. Een verkenning van de mogelijkheden om maatschappelijke weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit te vergroten.