Anti-institutionalisme in Nederland
Wat doe je als inwoners het vertrouwen in de overheid, rechtspraak, wetenschap of media verliezen? En wanneer slaat wantrouwen om in anti-institutioneel gedachtegoed of zelfs radicalisering?
Voor gemeenten en professionals kan het lastig zijn om signalen goed te herkennen en te bepalen wat een passende reactie is. Wanneer ga je het gesprek aan? Waar liggen grenzen? En wanneer is samenwerking met andere partijen nodig? Anti-institutioneel gedachtegoed gaat uit van het idee dat een kwaadaardige elite achter maatschappelijke problemen en gebeurtenissen zit en instituties gebruikt om gewone mensen te onderdrukken. Het narratief kan worden gekoppeld aan uiteenlopende onderwerpen, van klimaat en migratie tot inflatie. Daardoor kan het verschillende groepen aanspreken
Wat weten we over anti-institutionalisme in Nederland?
RadarAdvies en het Verwey-Jonker Instituut deden verkennend onderzoek naar anti-institutioneel gedachtegoed. In de factsheet staan inzichten over onder meer organisatievormen, achtergrondkenmerken van aanhangers, voedingsbodems, ontwikkelpaden naar radicalisering en mogelijke risico’s voor de democratische rechtsorde.
Bekijk de factsheet over anti-institutionalisme
Wat vraagt dit van gemeenten?
Voor gemeenten zit de uitdaging niet alleen in het herkennen van anti-institutioneel gedachtegoed. Professionals moeten ook kunnen inschatten wat er speelt en welke reactie passend is.
Daarbij kunnen bijvoorbeeld vragen spelen als:
Welke signalen zien professionals in onze gemeente?
Wanneer vraagt wantrouwen om gesprek en wanneer om verdere actie?
Hebben professionals voldoende kennis en handelingsperspectief?
Zijn de juiste partners betrokken?
Wat kan RadarAdvies betekenen?
We ondersteunen gemeenten en uitvoeringsorganisaties bij het ontwikkelen van een integrale aanpak van anti-institutioneel gedachtegoed. We helpen professionals om signalen vroeg te herkennen, te duiden en zorgvuldig te reageren.
Dat kan bijvoorbeeld door:
Analyse en lokale duiding
We brengen in kaart welke signalen, mogelijke voedingsbodems en vragen onder professionals spelen.Handelingsperspectief
We vertalen inzichten naar wat professionals in concrete situaties kunnen doen.Training en coaching
Professionals trainen in onder meer gespreksvoering, grenzen stellen en risicobeoordeling.Samenwerking in de keten
We ondersteunen de samenwerking tussen gemeenten, veiligheidspartners, zorginstellingen en maatschappelijke organisaties.Beleid en implementatie
We adviseren over een passende aanpak en de vertaling daarvan naar de praktijk.
