Versterken van de integrale aanpak van plegers van huiselijk geweld

Gemeente Amsterdam heeft in samenwerking met het AcVZ en betrokken zorg- en veiligheidspartners onderzoek laten doen naar de integrale aanpak van plegers van Huiselijk geweld en Kindermishandeling en seksueel geweld. Daar blijkt nog een wereld te winnen. Onder meer werd geconcludeerd dat het hulpaanbod aan plegers niet compleet en niet sluitend is en overzicht ontbreekt. Hulp aan individuele plegers moet beter verankerd worden in de systeemgerichte aanpak, die nu primair op slachtoffers is gericht. Ook de gespreksvoering met plegers vraagt meer vaardigheid en sensitiviteit van hulpverleners. Tot slot is er meer integrale, multidisciplinaire samenwerking nodig tussen straf en zorg. Voor het aanjagen van de concretisering en uitvoering van deze aanbevelingen zochten de gemeente Amsterdam en het AcVZ tijdelijk extra capaciteit, om met kennis van zaken de benodigde meters te maken.

RadarAdvies is in de rol van interim-beleidsadviseur gevraagd om een hulpwijzer te ontwikkelen met hulpaanbod aan plegers in de regio Amsterdam-Amstelland. Daarnaast was de vraag om een verkenning uit te voeren naar de mogelijkheid voor het invoeren van een preventieve waarschuwing (gele kaart) door de politie, naar voorbeeld van Italië. De verbetering van de aanpak van recidiverende plegers die een tijdelijk huisverbod opgelegd kregen, was een derde onderdeel van de opdracht. Inmiddels is het verbeteren van het werkproces stalking als opdracht toegevoegd (nog gaande).

In alle opdrachten gaat het allereerst om het samenbrengen van visies en werkpraktijk van de betrokken partijen – veelal door eerst een individuele gespreksronde, gevolgd door een gezamenlijke gerichte en goed voorbereide werksessie.

Voor de hulpwijzer ging het daarbij om vragen als: wie gaat de hulpwijzer gebruiken, op welke vragen zoeken zij antwoord en hoe zorgen we voor gebruiksvriendelijkheid en beheer? Al snel bleek dat ook informatieoverdracht over aandachtspunten in de gespreksvoering met verschillende typen plegers onderdeel van de hulpwijzer moest zijn. Er is immers verschil tussen plegers van situationeel geweld, waar stress vaak een factor is, en plegers van dwingende controle, waar veiligheid een sterk gecoördineerde aanpak vraagt. Verder gaat het niet alleen over hulp bij agressieregulatie, maar ook over hulp voor de onderliggende problematiek van veel plegers: schulden, werkloosheid, verslaving, trauma, opvoedingsstress. Ook mannenpraatgroepen als laagdrempelige opstap naar hulp zijn toegevoegd.

Voor de verkenning naar de Italiaanse gele kaartaanpak legde Marieke contact met Italië om inzicht te krijgen in de achtergronden van de werkwijze. Vervolgens bracht zij de benodigde zorg- en strafpartners samen en ook de buurtrechters, die hierin graag een rol wilden vervullen. In twee werksessies werden visie, huidige praktijk, mogelijke inzet en benodigde samenwerking verder geconcretiseerd. Ook de onmogelijkheden (zoals ontbrekend bestuursrechtelijk kader om te kunnen sanctioneren) zijn ter tafel gekomen. Daarover is contact gelegd met het Ministerie van Justitie en Veiligheid.

Voor de werkwijze recidivisten Tijdelijk Huisverbod is gestart met een evaluatie van het huidige (samen)werkproces. Dat bracht heldere inzichten voor de nieuwe werkwijze, waarin de verschillende expertises van de partners beter benut zouden worden. Dat legde een basis voor concrete uitwerking, met een duidelijke opnieuw gedefinieerde rol voor de Reclassering als samenwerkingspartner van de Blijf Groep die regie voert over de uitvoering van het Tijdelijk Huisverbod. Met de aanscherping komen recidivisten ook in de eigen ervaring dichter bij het strafdomein, waar mogelijk een preventieve werking vanuit gaat.

Het resultaat van de hulpwijzer voor plegerhulp en het informatieblad is te bekijken op: Hulpwijzer voor plegers van huiselijk geweld en kindermishandeling | Sociaal Domein. De hulpwijzer is bedoeld voor professionals in het sociale domein in regio Amsterdam-Amstelland.

Ten aanzien van de inzet van een gele kaart is besloten om de werkzame factoren (zoals het inzetten van een autoriteit die de preventieve waarschuwing afgeeft) mee te nemen in de huiselijk conflictgesprekken die buurtrechters al voeren. Dit wordt onderdeel van de innovatieve aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling in Nieuw-West en Zuidoost, waar de buurtrechters actief zijn.

Voor het Tijdelijk Huisverbod is het nieuwe werkproces voor recidivisten direct in uitvoering genomen.  

Meer informatie over de Amsterdamse aanpak van plegers? Zie het regionaal beleidskader Samenwerken aan Veiligheid.