Dark Numbers

Nieuws - 25 april 2016

Er zijn in Nederland teveel jongeren waarvan we eigenlijk niet weten wat ze doen. Deze jongeren zitten niet op school, hebben geen werk en ontvangen geen uitkering. Zij zijn de zogenoemde Dark Numbers: Jongeren met weinig toekomstperspectief buiten het zicht van de gemeenten. Vaak betreft het kwetsbare jongeren uit vele subgroepen (onder andere zeer moeilijk lerend, zeer moeilijk opvoedbaar/ psychiatrische problematiek, licht verstandelijk beperkt, afkomstig uit detentie). Tenzij ze gevonden worden en weer op het spoor van opleiding of werk worden gezet. Onlangs verscheen het artikel ‘Dark Numbers: de noodzaak van een rode draad’ op Binnenlands Bestuur.

Verdwijnen bij ‘knip’

De activiteiten vanuit de gemeenten richten zich niet op álle kwetsbare jongeren, maar zijn vooral gericht op de jongeren die zelf bij de gemeente in beeld willen komen. Veel jongeren kunnen  uit beeld blijven  of uit beeld verdwijnen en zo ‘onzichtbaar’ worden.  Bijvoorbeeld op het moment dat een jongere 18 jaar wordt en een eigen wilsbeschikking krijgt. De jongere kan er dan voor kiezen om af te zien van verdere (jeugd)hulp en op die manier uit beeld verdwijnen.

Integraal beeld

Een daadwerkelijk integraal beeld van deze jongeren is vereist om tijdig te kunnen zien welke hulp nodig is. Immers als ze nog in zicht zijn, kan nog veel worden gedaan. De problematiek van kwetsbare jongeren speelt zich vaak af op verschillende leefgebieden: huisvesting, school, vrije tijd, werk en inkomen en zorg. Schulden zijn vaak de dominante factor die een rol spelen bij multiprobleemgezinnen. Dat vraagt om een integrale aanpak waarbij alle domeinen betrokken zijn.  Goede samenwerking tussen professionals in de gemeente is essentieel. Bijvoorbeeld een sociaal team, met een aandacht functionaris voor jeugd, kan hier een belangrijke rol in spelen.

Specifieke ondersteuning

De inrichting van het sociaal domein werkt helaas mee aan het creëren van Dark Numbers.  In sommige gevallen kunnen jongeren tot 23 jaar nog hulp krijgen bij bijvoorbeeld begeleid wonen, maar vaak worden jongeren overgeleverd aan de zorg en ondersteuning die wordt geboden aan volwassenen.  De gemeente heeft onvoldoende instrumenten om de onzichtbare jongeren te binden, als de motivatie er in eerste instantie niet is. Terwijl juist deze doelgroep vaak meer intensieve contacten nodig heeft en maatwerk voor hun situatie.  Een preventieve aanpak voorkomt dat jongeren later (alsnog) aankloppen voor zwaardere (en duurdere) ondersteuning. De recente decentralisaties bieden kansen om lokaal en/of regionaal tot (meer) samenwerking te komen. Hiervoor is er een gezamenlijke aanpak van onderwijs, gemeente(n), werkgevers en zorgpartners nodig.

Ondersteuning gemeenten

RadarAdvies ondersteunt gemeenten wat betreft de Dark Numbers op verschillende manieren. Zo doen we onderzoek en adviseren we over doorlopende leer- en ondersteuningslijnen 18-/18+ (inclusief de daarbij horende inkoop voor de doelgroep jongvolwassenen). Ook hebben we veel ervaring opgedaan met het organiseren van een sluitende aanpak voor kwetsbare jongeren, innovatief jongerenwerk gericht op kwetsbare jongeren ontwikkeld en kennen we de mogelijkheden van contractsturing voor de begeleiding van jongeren in de praktijk.

Meer informatie?

Indien u vrijblijvend van gedachten wilt wisselen over dit onderwerp, neemt u dan contact op met Ferdinand Oort of Arnaud Brix.