Inclusie bevorderen en polarisatie voorkomen
Overheden hebben inwoners hard nodig om inclusie te bevorderen en polarisatie te voorkomen. Zeker als spanningen oplopen, is het belangrijk dat gemeenten en gemeenschappen elkaar weten te vinden. Een goede samenwerking ontstaat alleen niet vanzelf. Hoe bouw je die op en wat kun je daar als gemeente in doen? We geven een aantal praktische tips.
Op lokaal niveau is het belangrijk om te investeren in bonding binnen gemeenschappen en bridging tussen gemeenschappen. Beide zijn nodig om verbinding te versterken en spanningen te helpen voorkomen. Een goede samenwerking met en tussen gemeenschappen draagt bij aan inclusie en helpt polarisatie en radicalisering te voorkomen. Gemeenten kunnen daarin een belangrijke rol spelen.
Waarom samenwerken met gemeenschappen om polarisatie te voorkomen?
Mensen kunnen kwetsbaarder worden als zij zich niet gezien of gehoord voelen. Gemeenschappen kunnen juist een plek bieden waar mensen zich verbonden en gesteund voelen. Een goede relatie tussen gemeenten en gemeenschappen helpt om signalen en spanningen eerder op te merken en elkaar sneller te vinden wanneer dat nodig is.
Door te investeren in korte lijnen kan een gemeente laagdrempelig ondersteuning bieden en samen met gemeenschappen werken aan het voorkomen van polarisatie en radicalisering.
Zorg vanaf het begin voor duidelijke en haalbare doelen. Wat wil je als gemeente bereiken en welke middelen zijn daarvoor beschikbaar?
Ken de lokale context. Welke gemeenschappen zijn er binnen de gemeente? Met wie is al contact en met wie nog niet? En welke contacten zijn belangrijk in het voorkomen van polarisatie en radicalisering?
Wees transparant en open. Praat over de preventie van radicalisering als dat aan de orde is, maar maak dit niet het enige doel van de samenwerking. Gemeenten en gemeenschappen kunnen op veel meer gebieden iets voor elkaar betekenen.
Kijk ook naar wat voor de ander belangrijk is. Dat kan bijvoorbeeld het behoud van een zwembad zijn of meer speelruimte voor kinderen in de wijk.
Zoek elkaar niet alleen op tijdens een crisis. Regelmatig en laagdrempelig contact zorgt ervoor dat de lijnen kort zijn wanneer dat nodig is. Denk bijvoorbeeld aan een koffiebezoek aan een kerk of verenigingsgebouw.
Kijk welke gemeenschappen en sleutelfiguren belangrijk zijn om polarisatie en radicalisering tegen te gaan. Zorg daarbij dat je niet stigmatiseert en verschillende belangen en perspectieven meeneemt.
Kijk goed wie je aan tafel hebt. Vertegenwoordigen deze personen daadwerkelijk de gemeenschap? Gemeenschappen zijn divers en dat mag ook zichtbaar zijn in de samenwerking.
Investeer in relaties voor de lange termijn. Blijf met elkaar in contact, zowel in rustige tijden als wanneer spanningen oplopen.
Stel samen doelen op en kijk daarbij breder dan alleen de preventie van radicalisering.
Kies een plek waar iedereen zich prettig voelt. Het stadhuis is niet altijd de beste plek.
Zorg voor een vast aanspreekpunt binnen de gemeente en voor continuïteit in het contact.
Zoek bij een crisis zo snel mogelijk contact met de betrokken gemeenschappen. Vraag wat zij nodig hebben. Dat kan extra aandacht voor veiligheid zijn, maar ook behoefte aan een gesprek.
Houd naast veiligheid oog voor de sociale en emotionele gevolgen. Juist op zulke momenten is het belangrijk dat mensen zich gehoord en gesteund voelen.
Wat kan een gemeente zelf doen?
Gemeenten kunnen verbinding binnen en tussen gemeenschappen stimuleren. Bijvoorbeeld door:
ontmoetingen te organiseren;
een sociale kaart van migrantenorganisaties actueel te houden en te delen;
initiatieven te ondersteunen die ontmoeting en inclusie bevorderen, bijvoorbeeld rond kunst, cultuur of eten.
Investeer hierin niet alleen wanneer spanningen ontstaan. Juist door in rustige tijden aan relaties te bouwen, weten gemeenten en gemeenschappen elkaar gemakkelijker te vinden wanneer dat nodig is.
Een aanpak die overal hetzelfde werkt, bestaat niet. Iedere gemeente heeft een andere lokale context. Deze stappen bieden houvast om te bouwen aan duurzame relaties met gemeenschappen en zo bij te dragen aan inclusie en het voorkomen van polarisatie.
